Dzień I
29 maja 2026 roku
W czwartej edycji Architektów Kosmicznej Edukacji, organizowanej przez Zespół Szkół Samorządowych w Sułkowicach-Bolęcinie, wzięło udział kilkaset osób, z których ponad 120 czynnie uczestniczyło w sesjach referatowych oraz pokazach i eksperymentach podczas Pikniku Naukowego. Pierwszy dzień zjazdu pedagogów sięgających po technologie XXI wieku odbył się w Hali Sportowej SP nr 2 w Andrychowie.
Wymiana doświadczeń między miłośnikami i popularyzatorami astronomii przybyłymi z różnych miejsc Polski odbyła się trzystopniowo. 15-minutowe referaty pozwoliły autorom na przybliżenie projektów edukacyjnych czy naukowych, dzięki którym pedagodzy, naukowcy oraz pasjonaci z sukcesem, małymi krokami wzbudzają zainteresowanie fizyką i astronomią.
Konferencja rozpoczęła się dyskusją panelową pt. „Astronomia w podstawie programowej – szanse i wyzwania 2026”. Debatę poprowadził Janusz Nicewicz, pedagog z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach. Uczestnikami debaty byli:
- Bartłomiej Dębski
Kosmogadka / Centrum Młodzieży im. H. Jordana w Krakowie,
- Sebastian Kurowski
doktorant w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i pracownik Szkolnego Obserwatorium Astronomicznego w Bolęcinie,
- dr Waldemar Ogłoza
wykładowca Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej,
- dr hab. Marian Soida
Dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego,
- Jakub Tokarek
astronom z Instytutu Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Najciekawszą częścią konferencji był Mini Piknik Naukowy, który przyciągnął zainteresowanych mieszkańców Andrychowa, jak również – a może przede wszystkim – uczniów liczącej 800 osób Szkoły Podstawowej nr 2. Szczególną uwagę młodzieży zwracały zaawansowane technologicznie prezentacje Akademii Górniczo-Hutniczej oraz Uniwersytetu Częstochowskiego, na których pokazywano m.in. zdalnie sterowane psie roboty. Członkowie klubu astronomicznego przy UJ prezentowali kilka rodzajów lunet do obserwacji nieba, a sporą atrakcją były też łatwe w montażu domowe anteny do obserwacji Ziemi z wykorzystaniem fal radiowych. Uczniom często towarzyszyli rodzice, których własne dzieci oprowadzały po stanowiskach, tłumacząc funkcje i budowę prezentowanych instrumentów.
Kilka stanowisk Pikniku Naukowego uatrakcyjniły ośrodki obserwacji astronomicznych, takie jak Planetarium Śląskie, Obserwatorium UJ czy Planetarium […], oferując quizy oraz interaktywne zabawy w świecie planet i gwiazd. Z kolei placówki, przy których powstają małe obserwatoria – czego przykładem jest Terminal Kultury Gocław w Warszawie – przygotowały ciekawe gry i zabawy edukacyjne z dziedziny astronomii i fizyki, dzięki którym okoliczni mieszkańcy mogą kreatywnie spędzać czas, zaspokajając ciekawość dotyczącą Wszechświata.
Wizualne piękno i nieodkryte tajemnice kosmosu przybliżały natomiast prezentacje fotografii obrazujących widoki osiągalne dzięki soczewkom teleskopów.
W popołudniowej serii referatów zaprezentowana została nowa instytucja naukowa popularyzująca dziedziny kopernikańskie oraz dziedzictwo Mikołaja Kopernika. Prezentację zdalną pt. „Misja i działalność Akademii Kopernikańskiej” poprowadzili Sekretarz Generalny Akademii Kopernikańskiej – prof. dr hab. Krzysztof Górski oraz członek Akademii Kopernikańskiej – prof. dr hab. Marek Sarna. Uczestnicy konferencji dowiedzieli się o zadaniach akademii, jej potencjale oraz projektach popularyzujących polską i międzynarodową naukę.
W tej części dnia swoje referaty wygłosili również:
- Jakub Grygiel – „Działalność popularyzatorsko-fotograficzna pod Tatrami”,
- Tomasz Ściężor – „Wpływ oświetlenia mieszkań na zanieczyszczenie świetlne”,
- Jacek Drążkowski – „Astronomia w hotelu”,
- Maciej Frankiewicz, Mikołaj Tyszko – „Zegar i Kalkulator Astronomiczny dla Obserwatorów – ZiKADO”,
- Jakub Tokarek – „Projekt „Zgaśmy światło!””,
- Sebastian Kurowski – „XIX-wieczny refraktor w służbie edukacji”.
Akademia Kopernikańska zgłosiła i zasponsorowała udział doświadczonego pedagoga Szkoły Podstawowej nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Lidzbarku Warmińskim, Pana Jacka Drążkowskiego. Jest on nauczycielem fizyki i astronomii z kilkudziesięcioletnim stażem oraz organizatorem szkolnego konkursu astronomicznego. Czynnie oddaje się popularyzacji astronomii również poza szkołą – jest instruktorem astronomii w obserwatorium hotelu „Krasicki” przy Zamku Biskupów Warmińskich, dawnej siedzibie Mikołaja Kopernika. Jako członek redakcji czasopisma „Urania” pracuje nad składem i publikuje także własne artykuły popularyzatorskie. Pan Jacek jest również kolekcjonerem meteorytów i współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Meteorytowego.
Pierwszy dzień konferencji zakończyło coś więcej niż tylko spotkanie integracyjne. Jak przystało na pasjonatów obserwacji nieba, miłośnicy lunet i teleskopów rozstawili się z własnym sprzętem, aby skorzystać z małej ilości sztucznego światła miasta Andrychowa. Z dużym poświęceniem, przy użyciu dostępnych materiałów, ograniczono ostatnie źródła łuny i oddano się obserwacjom gwiazd widocznych między chmurami – wszystkiemu towarzyszyły: muzyka, radość i wspólna wymiana wrażeń.
Ten wieczór okazał się wisienką na torcie dla miłośników nieba. Jeden z nich pobił swój rekord obserwacyjny, przesyłając do ogólnopolskiej bazy danych swój tysięczny plik.
Gratulujemy wspaniałego wyniku Panu Jackowi Drążkowskiemu !
