Frombork
W dniach 15–16 października Akademia Kopernikańska zrealizowała kolejny etap projektu „Szlakiem Mikołaja Kopernika”. Drugi przystanek odbył się we Fromborku – mieście, w którym Mikołaj Kopernik spędził znaczną część swojego życia, pełniąc funkcję kanonika Kapituły Warmińskiej. Wypełniał obowiązki rezydencji, uczestniczył w Officium Divinum, a także sprawował liczne funkcje administracyjne i kościelne. Jak podkreśliła Jagoda Semków, kustosz i kierownik Działu Dokumentacji Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, kanonik Kopernik łączył wiele zadań jednocześnie: „W imieniu kapituły w I ćwierci XVI w., jako generalny administrator biskupstwa warmińskiego, przez wiele miesięcy zarządzał diecezją i dominium warmińskim, powierzono mu obowiązki komisarza Warmii, a także znalazł się na liście czterech kandydatów na biskupstwo warmińskie.”[1] Frombork był również miejscem, gdzie Kopernik prowadził obserwacje astronomiczne i stworzył swoje najważniejsze dzieło – De revolutionibus orbium coelestium, w którym opisał heliocentryczną budowę świata.
[1] T. Pawluk, Warmińska Kapituła Katedralna a Mikołaj Kopernik. Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny nr 17/3-4, 1974 r., s. 15
Wizyta i spotkania
Podczas dwudniowej wizyty delegacja Akademii odwiedziła między innymi:
– Urząd Miasta i Gminy Frombork, gdzie odbyło się spotkanie z władzami samorządu lokalnego i liderami zaangażowanymi w promocję dziedzictwa Kopernika,
– Zespół Szkół im. Mikołaja Kopernika we Fromborku, gdzie delegację przyjęła mgr Sylwia Mechlińska, dyrektor placówki,
– Muzeum Mikołaja Kopernika, w którym delegację ugościła Anna Zienkiewicz, dyrektor muzeum, a oprowadził dr Michał Górny, zastępca dyrektora, w towarzystwie pani Jagody Semków, kustosz muzeum,
– Muzeum Pomnika Historii „Frombork – zespół katedralny”, którym kieruje ks. dr Jacek Wojtkowski, dyrektor kompleksu.
– Urząd Miasta i Gminy Frombork, gdzie odbyło się spotkanie z władzami samorządu lokalnego i liderami zaangażowanymi w promocję dziedzictwa Kopernika,
– Zespół Szkół im. Mikołaja Kopernika we Fromborku, gdzie delegację przyjęła mgr Sylwia Mechlińska, dyrektor placówki,
– Muzeum Mikołaja Kopernika, w którym delegację ugościła Anna Zienkiewicz, dyrektor muzeum, a oprowadził dr Michał Górny, zastępca dyrektora, w towarzystwie pani Jagody Semków, kustosz muzeum,
– Muzeum Pomnika Historii „Frombork – zespół katedralny”, którym kieruje ks. dr Jacek Wojtkowski, dyrektor kompleksu.
Sesja wykładowa
Drugiego dnia, w sali wystawowej Muzeum Mikołaja Kopernika, odbyła się sesja wykładowa Akademii Kopernikańskiej. W jej ramach zaprezentowano trzy prelekcje skierowane do młodzieży, przedstawicieli Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz mieszkańców miasta. Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem – sala była wypełniona, a uczestnicy aktywnie angażowali się w spotkanie z nauką. Wspólne przedsięwzięcie Akademii Kopernikańskiej i instytucji fromborskich stworzyło okazję do refleksji nad rozwojem nauki o kosmosie i udziałem polskich badaczy w międzynarodowych projektach eksploracji przestrzeni kosmicznej. Spotkanie było także okazją do przypomnienia historii badań nad odnalezieniem grobu najsłynniejszego fromborczyka i jego uroczystego ponownego pochówku w 2010 roku.
Darowizny i współpraca
W ramach projektu Akademii Kopernikańskiej na ręce zastępcy burmistrza Barbary Chomackiej przekazano reprinty dwóch dzieł Mikołaja Kopernika – O obrotach sfer niebieskich oraz Traktatu o biciu monety. Publikacje te wzbogaciły zbiory lokalnych instytucji muzealnych i edukacyjnych – trafiły zarówno do obu fromborskich muzeów, jak i do Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika. Placówka oświatowa otrzymała również dwa komplety wystawy „Mikołaj Kopernik – pielgrzymka do gwiazd”, składającej się z jedenastu paneli w formie roll-upów, w wersji polskiej i angielskiej. Wystawa ma służyć celom edukacyjnym i popularyzatorskim, wspierając proces nauczania o życiu i dorobku wielkiego uczonego. Tego samego dnia miało miejsce wydarzenie o szczególnym znaczeniu dla rozwoju współpracy między Akademią Kopernikańską a Miastem i Gminą Frombork. P.o. Sekretarza Generalnego Akademii Kopernikańskiej, prof. dr hab. Krzysztof M. Górski, oraz burmistrz Fromborka Damian Krasiński podpisali Porozumienie o Współpracy (MOU) w zakresie działań naukowych, edukacyjnych i popularyzatorskich. Podpisanie MOU stanowi formalne potwierdzenie wspólnej misji obu instytucji w zakresie upowszechniania wiedzy o Mikołaju Koperniku oraz rozwoju inicjatyw promujących polską naukę i dziedzictwo kulturowe. Miasto Frombork w ciągu roku realizuje wiele inicjatyw i wydarzeń związanych z postacią Mikołaja Kopernika, w które Akademia będzie się włączać w zakresie swoich celów statutowych. Pierwszym wspólnym projektem była sesja wykładowa, w której uczestniczyło dwóch członków Akademii Kopernikańskiej oraz kustosz Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku.
Wspólne cele
Projekt „Szlakiem Mikołaja Kopernika”, realizowany przez Akademię Kopernikańską od maja 2025 roku, stanowi platformę spotkania naukowców i popularyzatorów wiedzy o Koperniku. Promując jego dziedzictwo, Akademia dąży do budowania mostów między światem nauki a lokalnymi społecznościami.
Sesja wykładowa
Nie tylko astronom – czyli kim naprawdę był Mikołaj Kopernik
W dniu 16 października spotkanie otworzyła Pani Anna Zienkiewicz, dyrektor Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. W sesji wykładowej wzięli udział dwaj profesorowie astronomii z Akademii Kopernikańskiej oraz przedstawiciel muzeum. Wykłady o charakterze popularnonaukowy nawiązywały do postaci Mikołaja Kopernika – w kontekście współczesnej astronomii oraz, ze strony muzeum, w związku z poszukiwaniem grobu uczonego i jego ponownym pochówkiem. Spotkanie poprowadził dr Michał Górny.
Na początku głos zabrał Burmistrz Fromborka, Pan Damian Krasiński który podkreślił znaczenie dziedzictwa uczonego dla współczesności i rozwoju nauki: „Mikołaj Kopernik wciąż żyje w naszej świadomości – nie tylko jako postać z historii, ale jako inspiracja do odkrywania, współpracy i rozwijania naszych własnych talentów.” „Nie poddajemy się tylko kartom napisanym czy źródłom z Wikipedii – chcemy rozwijać nasze możliwości i odkrywać nieznane talenty Mikołaja Kopernika.”
Szpital św. Ducha we Fromborku
Dział Historii Medycyny Muzeum Mikołaja Kopernika.
Usytuowany we wschodniej części miasta Szpital św. Ducha jest, obok zespołu architektonicznego Wzgórza Katedralnego, jedną z najciekawszych i najcenniejszych budowli Fromborka. Założony przez kapitułę warmińską jako przytułek dla chorych, ubogich i starszych mieszkańców, przez stulecia był symbolem troski o tych, którzy nie mogli już sami sobie pomóc. Budynek szpitala wraz z gotycką kaplicą św. Anny pochodzi z pierwszej połowy XV w. Jest to jedyny w Polsce zabytek szpitalnictwa, który w niezmienionym kształcie zachował się od początku XVII w.
W dziejach tego miejsca zapisał się również Mikołaj Kopernik, który prowadził tu praktykę lekarską lecząc zarówno dostojników kościelnych, jak i mieszkańców Fromborka.