17–18 kwietnia 2026 roku delegacja Akademii Kopernikańskiej wzięła udział w podsumowaniu XV Wojewódzkiego Konkursu Astronomicznego organizowanego przez XIII Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie.
Konkurs, objęty patronatem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz Prezydenta Miasta Szczecin, skierowany do uczniów klas VII–VIII szkół podstawowych z województwa zachodniopomorskiego. Jego celem jest rozwijanie zainteresowań astronomią, pogłębianie wiedzy o Wszechświecie oraz inspirowanie młodzieży do samodzielnych obserwacji nieba.
Zmagania konkursowe przebiegały w trzech etapach: szkolnym, rejonowym i wojewódzkim.
Finał, do którego zakwalifikowało się 30 uczniów, odbył się w Morskim Centrum Nauki w Szczecinie przez co jego części obserwacyjne po raz pierwszy miały charakter praktyczny. Oprócz części teoretycznej uczestnicy zmierzyli się z zadaniami pod kopułą planetarium, gdzie wykonywali pomiary oraz rozpoznawali gwiazdy, gwiazdozbiory i inne obiekty nieba. Była to okazja do sprawdzenia swoich umiejętności w warunkach zbliżonych do profesjonalnych, co podnosi wartość edukacyjną konkursu.
W trakcie uroczystości rozdania tegorocznych nagród finałowych, która odbyła się w sobotę 18 kwietnia w auli XIII LO, uczestnicy wysłuchali wykładu pt. „Od Kopernika do krawędzi Wszechświata”, który wygłosił zdalnie prof. dr hab. Krzysztof M. Górski – Sekretarz Generalny Akademii Kopernikańskiej.
„Jest mi niezmiernie przyjemnie, ponieważ zawodowo sam jestem astronomem i ta część działalności Akademii jest mi po prostu bliska. Bardzo mi miło, że teraz możemy nawiązać kontakt z młodszym pokoleniem. Szczerze gratuluję organizatorom, uczestnikom, a zwłaszcza laureatom.
To imponujące i poruszające, że poziom Państwa zainteresowań astronomią jest tak wysoki; leży mi to szczególnie na sercu. Gratuluję również rodzicom, bo to im w dużej mierze zawdzięczamy fakt, że doszliście już tak daleko.
Życzę wszystkim sukcesów w przyszłości i mam nadzieję na spotkanie na etapie olimpiady międzynarodowej.”
Akademia Kopernikańska ufundowała nagrody dla dziewięciu laureatów XV zachodniopomorskiego Konkursu Astronomicznego. Warto dodać, iż nasza instytucja od 2024 rgości w swoich progach laureatów Międzynarodowej Olimpiady z Astronomii i Astrofizyki, w tym uczniów szczecińskiego liceum. Na uwagę zasługuje bardzo młody wiek zwyciężczyni tegorocznego konkursu, która już po pierwszym roku nauki fizyki podołała trudnym i skomplikowanym obliczeniom z zadań konkursowych.
Dyrektor XIII LO w Szczecinie, Cezary Urban, podczas swojego przemówienia podkreślił wysoki poziom trudności konkursu oraz zaangażowanie jego młodych uczestników:
„Cieszę się bardzo, że są uczniowie w Szczecinie, są uczniowie w Zachodniopomorskim, którzy chcą się mierzyć z tymi niełatwymi rzeczywiście zadaniami. Muszą przejść trzy niełatwe etapy z różnymi zadaniami, nie tylko teoretycznymi, więc to jest konkurs naprawdę bardzo, bardzo wymagający.”
Z kolei dr Karolina Bloom, dyrektor Wolszczan Planetarium przy Morskim Centrum Nauki (MCN) w Szczecinie, zwróciła uwagę na rolę nauczycieli i pracy nad rozwojem młodych talentów:
„To jest naprawdę ogromny zaszczyt i duma widzieć was, waszych nauczycieli, takich szlifierzy tych diamentów, którzy właśnie taką codzienną, zwykłą pracą, no i oczywiście was, dzieci, którym ten swój wewnętrzny diament jeszcze też szlifujecie.”
Szczecińskie planetarium to ośrodek edukacji astronomicznej, umożliwiający przygotowanie uczniów do konkursów i olimpiad na najwyższym poziomie.
O Konkursie Astronomicznym nie sposób mówić bez podkreślenia roli jego inicjatora i wieloletniego organizatora, nauczyciela fizyki XIII LO w Szczecinie, Pana Tomasza Skowrona. To dzięki jego determinacji i pasji konkurs od piętnastu lat nieprzerwanie się rozwija.
„Naprawdę, gdy rozmawiam z nauczycielami, to co roku zastanawiam się, czy ten konkurs za rok się odbędzie, bo to nie zależy tylko ode mnie. Ja bardzo chciałbym go organizować, ale zależy to od Was – od tego, czy się na niego zgłosicie i czy przyjdziecie.
Już wielokrotnie mówiłem: ‘Nie, w tym roku to chyba nie wypali’, bo przecież wiemy dobrze, że astronomii w szkołach nie ma. Natomiast to, że mamy tylu uczestników i wsparcie sponsorów, jest również Waszą zasługą. W pierwszym etapie brało udział około sześćdziesięciu osób z ponad osiemnastu szkół, a do finału dotarło dwudziestu dziewięciu uczestników.
Dopóki Wy tutaj będziecie – nauczyciele i uczniowie – ten konkurs będzie trwał. (…) Dziękuję wszystkim za przybycie, za Wasz wysiłek i mam nadzieję, że spotkamy się jeszcze na astronomicznym szlaku.”
Słowa uznania należą się również nauczycielom, którzy na co dzień rozwijają pasję młodzieży. Wśród nich jest m.in. pani Elżbieta Marków z Gryfina – wieloletnia propagatorka astronomii, która od lat angażuje się w pracę z uczniami poza obowiązkami zawodowymi. Prowadzi zajęcia dodatkowe, przyjeżdża z młodzieżą na wydarzenia w swoim prywatnym czasie, a po konkursach (zgodnie z własną tradycją) zaprasza swoich uczniów na wspólne świętowanie. To przykład nauczyciela z prawdziwego powołania, który potrafi zarażać pasją, te pasje podtrzymywać, rozwijać i dbać o relacje.
Jednym z wspólnych wychowanków Pana Tomasz oraz Pani Elżbiety jest dr Piotr Kołaczek-Szymański, astrofizyk, który swoją drogę naukową rozpoczynał właśnie w Gryfinie, kontynuował ją w Szczecinie, a obecnie sam też wspiera kolejne pokolenia młodych pasjonatów. Aktualnie jest adiunktem Uniwersytetu Wrocławskiego na stażu podoktorskim na uniwersytecie w Liėge. Tak komentował swoja przygodę z astronomia otrzymując nagrodę Prezesa Rady Ministrów. W kategorii za wyróżniającą się rozprawę doktorską:
Przyznaną mi nagrodę odczytuję również jako szeroko pojęte docenienie badań astronomicznych na tle innych nauk empirycznych.
Z wciąż młodej perspektywy lat coraz wyraźniej widzę, że astronomia i astrofizyka są wyjątkowymi naukami ścisłymi, łączącymi w sobie elegancki rygor matematycznych teorii z głębokimi filozoficznymi pytaniami, m.in o naturę całego Wszechświata, jego sens oraz nasze miejsce w nim.
Pytaniami, które nie są wyłącznie „paliwem” akademickich dyskusji, ale od naszej osobistej odpowiedzi na nie zależy to, jak postrzegamy fenomen własnego życia, choć często nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy.
Już samą możliwość przebywania oraz współpracowania z tymi, którzy każdego dnia starają się rozszyfrowywać nieprzebrane tajemnice Kosmosu, poczytuję sobie za wielki przywilej.
Organizowany od 15 lat przez XIII LO w Szczecinie Konkurs Astronomiczny dowodzi, że mimo braku astronomii w podstawie programowej, dzięki pasji i zaangażowaniu uczniów, ich nauczycieli oraz rodziców można tworzyć wydarzenia o tak dużej wartości naukowej i edukacyjnej, przekładające się na międzynarodowe sukcesy a także kariery zawodowe.
Akademia Kopernikańska trzyma kciuki za zachodniopomorskich laureatów podczas tegorocznych potyczek międzynarodowych!
